22 listopada 2013

Piernik staropolski świąteczny


"Największą sławą cieszyły się pierniki norymberskie i toruńskie wypiekane w przepięknie rzeźbionych formach. Popularne toruńskie katarzynki znane już były w roku 1640. Staropolskie pierniki nie ustępowały jakością norymberskich. Przygotowanie ciasta piernikowego uchodziło słusznie za prawdziwą sztukę. Dojrzewało ono powoli i mogło być przechowywane w stanie surowym całymi miesiącami. Miarą popularności pierników w Polsce jest fakt, iż faska z ciastem piernikowym stanowiła część posagu polskich panien szlacheckich i mieszczańskich. Bardzo korzenne i mało słodkie pierniki przegryzano do wódki, słodkie i z bakaliami podawano na wety. Dawne polskie przysłowie zapewnia, iż najlepszymi rzeczami w Polsce były ongiś "gdańska gorzałka, toruński piernik, krakowska panna i warszawski trzewik". 

Piernik staropolski świąteczny.
To już czas nastawić ciasto.

1/2 lita prawdziwego miodu (użyłam gryczanego)
1 szklanka cukru trzcinowego
125 g smalcu lub masła (użyłam masła)

1/2 kg mąki pszennej
2 jajka
1,5 łyżeczki sody rozpuszczonej w zimnym mleku
1/2 łyżeczki soli
skórka z jednej cytryny lub skórka z pomarańczy
garść pokruszonych orzechów włoskich
1 łyżeczka esencji waniliowej
2-3 łyżeczki przyprawy korzennej np z tego przepisu

Miód, masło i cukier podgrzewaj na małym ogniu mieszając co chwilę. Płyn powinien się zagotować.
Odstaw do wystygnięcia po czym mieszając ręką lub mikserem na małych obrotach dodawaj stopniowo mąkę, jajka, sodę z mlekiem, sól, skórkę, orzechy, przyprawę korzenną i esencję waniliową. Wszystko dokładnie wymieszaj i uformuj kulę. Oprósz mąką i wstaw do naczynia najlepiej kamionkowego lub emaliowanego. Przykryj ściereczką i wstaw do zimnego pomieszczenia lub do lodówki na minimum dwa tygodnie.

Dojrzałe ciasto należy podzielić ciasto na dwie lub trzy równe części, rozwałkować i upiec na blasze.
Bezpośrednio po upieczeniu placki będą twarde, jednak po 2-3 dniach skruszeją i niemal będą rozpływać się w ustach. Ochłodzone placki przełóż lekko rozgrzanym powidłem śliwkowym. Można dać inne powidła lub krem kajmakowy lub orzechowy. Bezpośrednio po przełożeniu piernik nakrywamy arkuszem czystego papieru i równomiernie obciążamy deseczką lub ciężką książką. Piernik staropolski długo zachowuje swoją świeżość, zwłaszcza jeśli będziemy przechowywać go w chłodnym miejscu. 
Ja ze swojego piernikowego ciasta zrobię pierniczki. Rozwałkuję ciasto i wytnę foremkami piękne kształty. Ale to już za dwa-trzy tygodnie. Teraz ciasto schowam do spiżarni.  


Fragment o piernikach i przepis pochodzi z książki: "W staropolskiej kuchni i przy polskim stole"
 Maria Lemnis i Henryk Vitry
Wydawnictwo Interpress Warszawa 1983

1 komentarz:

Ania W pisze...

Wiesz Asiu, może zabrzmi to źle, ale ja nie lubię piernika. Jednak ostatnio coraz chętniej na Święta przygotowuję rzeczy, które ze szczególnym sentymentem wpominają moi rodzice - dlatego zrobię z Twojego przepisu ciasto piernikowe. Bardzo jestem go ciekawa.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...